m` b`l k`@l~
mm h#mq`m kl~pn` k@L~
mA kvRq @m`nvq krn~@n kQylyQ !
mh`c`r\y db|lQv|. em|. kr#N`q`s

"e~ awWwy mwk~ @vq~qW q$n~ mt hrQ swOtk~ q$@nnv`. e~ v@g~m
m@g~ qMk`r cN~dQkm| g#n pRqEmw~ hQ@wnv`. ek qvsk~ vrqkt ahR@vl`
vQqEhl~pwQwOm` m`v aw~@qk ekt wQyl` ihLt us~sl` @q`dA @gdQ @qkk~
wrm|vw~ us n#wOv`t mR krn mgdQ v#d kQyl` m`v bQmt awh#rQy`. i@gn
gn~n qk~; nQs` mt mRkOw~ kQyn~@n~ n#h#. a`@ymw~ ahR@vn~n ep`
kQyl` mt wr\jny krl` eLv` gw~w`. a{Q;~T`n Xk~wQy a#wQ kr gn~@n~
@k`@h`mq kQyl` mt kQyl` qEn~@nw~ @q`dn~qEv vQqEh@l~
vQqEhl~pwQwOm`yQ. ohR kQv|@v| h#mq`m rHt nQq` gn~n @pr wm`t
krn~nt a#wQ @q~vl~ g#n sQhQ krn~n. e~ v@g~m u@q~ avqQ vR vQgs
wm`t krn~nt a#wQ @qvl~ g#n sQhQ krn~n. evQt e~ g#n unn~qEv v#dQvn
bvyQ. aqtw~ m@g~ qQyRNR@v| rhs ewOm` kQy` qEn~ a{Q;~T`n Xk~wQ@y~
blyyQ.
@k`LB vQX~vvQq&`l@y~ j`w&n~wr sb[w` pQLQb[ mh`c`r\y,
a{QnWwQZ vdR @m|s~wYW@g~ kr#N`q`s @hvw~ db|lQv|. em|. kr#N`q`s
mhw` j`w&n~wr sb[w` vQ;yy pYvr\{ny kQrWm u@qs` mRl~ vR a@ykQ.
e~ sm|bn~{@yn~ sQAhl x`;`@vn~ @p`w~pw~ lQy` a#wQ ekm kwOvry` q
ohRy. j`w&n~wr m`nv hQwv`qW nWwQy m#@yn~ ohR lQyR nvwm k^wQy
aq (02 v#nQ irQq`) XYW lAk` pqnm| a`ywn@y~qW eLQ q#k~@v|.
vw~mn~ jn`{QpwQwOm`@g~ n`ykw~vy yt@w~ n#@gnhQr mRq` g#nW@m|
m`nR;Qk @m@hyRm agymQn~ ekW k^wQ@y~ mRl~ pQtpw jn`{QpwQ a`r\y`vt
pQrQn#@mnR a#w. X`s~w^vn~wykO vQsQn~ r`j& n`ykykO bl@y~
sQtQyqW m ekW n`yky`@g~ @s~vy agyn pY}m avs~}`v @my vWm vQ@X~;ykQ.
hQk~kdRvw~, g`l~lw~ awr pQhQtQ @q`dn~qRv p`Lm psR krnv`w~
smg @vrL`sn~n@y~ pQhQtQ pRAcQ {Wvr pvR@l~ @qv#nQ qr#v` vR@y~
kr#N`q`s y. ohRt v#dQml~ s@h`~qrQyk~ h` b`l s@h`~qrQyn~ hwr
@q@nk~ q s@h`~qryn~ hwr @q@nk~ q vQy. db|lQv|. em|. p$lQs~
sQl~v` nm| vR ohR@g~ pQy` iw`m qk~; s`r\}k {Wvr v&`p`rQkykO vR
awr uwOr# n#@gnhQr pL`@w~ q ohR@g~ {Wvr v&`p`ry sr#vt p#wQrW
wQbQNQ. e@hw~ av`sn`vt 1956 vs@r\ a#wQ vR wYs~wv`qW wr\jnvlt
hsRv {Wvr v&`p`ry mRUmnQn~m vQn`X vWy. em pvRlt kN@k`n` h#VR@v|
ew#n~ ptn~y.
mt mwkyQ pRAcQ k`@l~ apQ @h`[t s#p vQn~q`. w`w~w`t {Wvr @b`~tQtR
kQhQpyk~m wQbRN`. @q`dn~qR@v| {Wvr v&`p`ry sRU@vn~ kLw~ w`w~w`
mdklpR@v| iw`m s`r\}kv mh` prQm`N@yn~ {Wvr v&`p`ry kr@gn gQy`.
m`sykt @qkkt vrk~ wmyQ w`w~w` @gqr a`@v|. pRAcQ k`@l~ mm hrQm
qMyQ. nmRw~ h#mq`m pn~wQ@y~ pLmRv#nQy` vRN`"
@q`dn~qRv pQyrwn vQq&`l@yn~ sQAhl @h`~dQ @p`w kQyvR kr#N`q`s
s`m`n& @pL vQx`gy qk~v`m em p`s@l~ rF[W sQtQmQn~ s`r\}kv sQy
a{&`pn ktyRwO k@L~y. @k`wrm| i@gnWmt qk~;ykO vRvq ohR@g~
qMk`rkm|vl kQsQqE adRvk~ @n`vWy.
"e~ awWwy mwk~ @vq~qW q#n~ mt hrQ swOtk~ q#@nnv`. e~ v@g~m
m@g~ qMk`r cN~dQkm| g#n pRqEmw~ hQ@wnv`. ek qvsk~ vrqkt ahR@vl`
vQqEhl~pwQwOm` m`v aw~@qk ekt wQyl` ihLt us~sl` @q`dA @gdQ @qkk~
wrm|vw~ us n#wOv`t mR krn mgdQ v#d kQyl` m`v bQmt awh#rQy`. i@gn
gn~n qk~; nQs` mt mRkOw~ kQyn~@n~ n#h#. a`@ymw~ ahR@vn~n ep`
kQyl` mt wr\jny krl` eLv` gw~w`. a{Q;~T`n Xk~wQy a#wQ kr gn~@n~
@k`@h`mq kQyl` mt kQyl` qEn~@nw~ @q`dn~qEv vQqEh@l~
vQqEhl~pwQwOm`yQ. ohR kQv|@v| h#mq`m rHt nQq` gn~n @pr wm`t
krn~nt a#wQ @q~vl~ g#n sQhQ krn~n. e~ v@g~m u@q~ avqQ vR vQgs
wm`t krn~nt a#wQ @qvl~ g#n sQhQ krn~n. evQt e~ g#n unn~qEv v#dQvn
bvyQ. aqtw~ m@g~ qQyRNR@v| rhs ewOm` kQy` qEn~ a{Q;~T`n Xk~wQ@y~
blyyQ.
p`s@l~qW kr#N`q`s gNQwy vQ;yt iw`m qEr\vl a@ykO vQy. s`m`n&
@pL vQx`g@yn~ q ohR gNQwy vQ;yy asmw~ vQy. psRv ohR s~@v`~w~s`h@yn~
gNQwy vQ;yt unn~qE@vmQn~ @qv#nQ vr vQXQ;~t sm|m`nyk~ shQwv
gNQwy smw~ vR@y~y.
apt gNQwy ig#n~nR@v| @k`mQyRnQs~tQ pk~;yt g`l~@ln~ wrg kL
vQ@j~n`yk mhw~my`yQ. ohR gNQwy ugn~vn~n a#vQw~ apt sm`jv`qy ig#n~vRv`.
mt @m| v#@d|t wrhyQ. nQwrm bRlw~ kn nQs` apQ ohRv h#[Qn~nR@v|
bRlw~ hpy` kQyl`yQ. ek qvsk~ mm ohR pn~wQyt en @k`t kU l$l~@l~
bRlw~ hpy` m`v n#wQ krnv` kQyl` lQv|v`. ohR @m|k q#kl` @h`[tm
wrh` gQy`. e~k lQv|@v| mmyQ kQyl` @k`@h`m hrQ q#n @gn @l~ h#@lnwOr#
m`v qNQs~vlQn~ a#vQq~@qv|v`. a#w~@wn~m ohR hrQyt ig#n~vRv` nm|
mm gNQwy asmw~ @vn~@n~ n#h#. wvw~ avs~}`vk bt@p`L gm| sx`pwQv
sQtQ a`rQyq`s mhw~my` wmyQ a@p~ sQAhl gOr#vry` vR@N~. ohR p`dm
ugn~vmQn~ sQtQyqW mm @m|@s as~@s~ nv kw` @p`wk~ hAg@gn kQyvnv`
ahR@vl` ohR mt @p`@wn~ qml` ghl` pn~wQ@yn~ eLQyt q#m|m`. e @vl`@v|
mm e~ gOr#vry`t kQv|v` m`v eLQyt q#m|m`t kmk~ n#h#. mm sQAhl
vQ;y ihLQn~m smw~ @vnv` kQyl`. e~ v@g~m mm vQXQ;~t s`m`r\}yk~
ek~k sQAhl smw~ vRN`. gONvwW gOr#wOmQy, gONrw~n gOr#wOm`
pQyq`s gOr#wOm` m@g~ mwkyt n#@Mnv`. wv hQtQy` bRl~nr\ kQyl`
gOr#wO@mk~. ohR up`{Q{`rQ@yk~.
apQ ohRt kQv|@v| a#mrQkn~ pcy` kQylyQ. @m`kq ohR vQ@q~X pYv^w~wQ,
vQ@q~X rtvl @w`rwOr# apt nQwrm kQv|v`. e~ k`@l~ e~v` apt
vQhQUvk~ vRNw~ pn~wQ k`mr@yn~ eh` @l`~ky g#n h#MWmk~ h` q#nRmk~
apt lb`qEn~@n~ bRl~nr\ mhw~my`yQ.
p`s@l~qW pmNk~ @n`v @gqrqW mM @w`tqW kr#N`q`s sQqE kL
a#w#m| qdb|br v#d nQs` mv@gn~ @h`[ h#tQ gOtQ b#t xOk~wQ vQ[Wmt
vrm| l#bQNQ. kQsQ qQnk qr#vkOt awk~ osv` n#wQ pQy` q ek~ qQnk~
kr#N`q`st @h`[ h#tQ w#lE@v| kr#N`q`s@g~ q$$w~ ihLt b#[ a#[Em|
un` wb` ksykQnQ. ewrm| qr#NR v#d kr#N`q`s k@L~ @k`Ukmt y.
e~v`t qVRvm| @n`qW@mn~ qr#v` @n`mM y` h#kQ bv mv h` pQy` kl~pn`
krn~nt a#w. ohR@g~ jWvQwy yhpw~ vn~nt em qVRvm| blp`n~nt a#w#yQ
ohR aq vQX~v`s krn~@n~y.
"mt w`w~w` ekm ek qvsk~ @h`[t g#hRv`. a`c|cQ@g~ h#BQlQ@y~
sl~lQ @h`@rn~ ar@gn g@m| @k`l~@l` ek~k bRr#v` ghn~n gQhQn~
w`w~w`t ahRvRN`. eq` w`w~w` mt qVRvm| @n`qEn~n` nm| a#w#m| vQt
aqtw~ mm g@m| sRqE @p`@L~ rs~wQy`qEk`r@yk~ @vn~n id wQbRN`.
bN~d`rn`yk mhw~my`t @vdQ wQb|b qv@s~ mmyQ wv y`U@v`~ kQhQp
@qnkOyQ is~@k`~@l a#rQl e~ LM wQ@yn kU mhw~wy`@g~ k@d|t a`v`.
mm k@dn~ bnQs~ @gdQ wOnk~ k`l` ekkt vQwrk~ sl~lQ qWl` @gqr gQy`.
bN~d`rn`yk mhw~wy`@g~ mrNy g#n klblyt mRql`lQtw~ apQ g#n av{`n@yn~
in~n b#rQ vRN`. @m| vQs~w@r\ mh` @l`kO v#dk~ kL` v@g~ mm @gqr
a#vQw~ am|m`t kQv|v` vQwryQ qr @k`~tRvk~ ar@gn am|m` mt @h`[tm
g#hRv`. e~ ghpR p`rk~ a@w~ a#MQl~lk v#qQl` iqQmRN`. a#MQl~l
iqQmRNR w#n gl~ g#hQl` aqtw~ e~ slkON wQ@ynv`. eq` i[l` kvq`vw~
@h`r v#d k@L~ n#h#.
@q`dn~qE@v| @@XlbQm|b`r`m@y~ sWm`m`lky avt @vrU, ugOrFs~s
v@g~ plwOr# gs~ hrQyt wQbRN`. apQ e~v` kd`@gn k`l` pn~s@l~ w#BQlQ
gs~vlQn~ @gdQ kd`@gn bWl` sWm`m`lky LM n`l` e@hm wmyQ @gvl~vlt
yn~@n~. h`mRqEr#vn~t ahR@vl` am|m`t kQv|v`m on~n eq`tw~ @h`[t
gOtQ l#@bnv`. wv qvsk~ @gqrt @h`@rn~ @k`l~@l`~ ek~k n`n~n gQy
@vl`vk am|m`t a`rAcQ @vl` am|m` a#vQw~ m@g~ srm ar@gn gQy`. mt
q#n~ vwO@rn~ @g`dt en~n vQqQhk~ n#h#. pRUvn~ wrm| @vl`vk~
vwOrt @vl` i[l` @hU@vn~m @gqr qQv|v`. g@m| ahlphl LmyQ m`v q#kl`
hR kQv|v`. eq`yQn~ psRv kvq`vw~ am|m`@gn~ ahn~@n~ n#wOv n`n~n
gQ@y~ n#h#.
wvw~ qvsk mmyQ @l`kO am|m`@g~ pRw` @p`~lEyQ gM LM wQbRNR
or#vkOyQ hbl~ @qkkOyQ ar@gn @p`l~gs~qEvt or#v p#q@gn gQy`.
gOh`vk~ v@g~ w#nk pn~slk~ wQ@ynv` q#kl` apQ or#v ghk b#[l` e~w#nt
gQhQn~ qA@gt rQAgl` k$m k`l` a`v`. aB ghk @gdQ wQ@ynv` q#kl`
kd`@gn v#lk qm` wQbR a[nyk aB tQk q`@gn or#v p#q@gn a`psR a`v`.
en @k`t eh` ivR@r\ vQX`l @snM pQrQsk~ smg a@p~ am|m`w~ in~nv`
mm q#k~k`. or#v nvw~wpR gmn~ am|m` m`v a#[l` ar@gn @h`[tm g#hRv`.
v@tQ pQrQl` hQtQy ek~@k@nk~vw~ m`v @b|r gw~@w~ n#h#. @p`~l~tw~
eq` @h`[t gOtQ l#bRN`.
@m| sQylE @q~ m#q kr#N`rw~n iw`m qk~; @ls i@gnW@m| ktyRwO
k@L~y. ohRt avX& vR@y~ @@vq&vrykO vWmty. @@vq&vrykO vWmt i@gn
g#nWm s[h` ohR p`s@ln~ l#bR vQ@X~; shwQk sQyl~l rF@gn g`l~l
rQc|mn~d| h` mhQn~q yn vQq&`lvlt gQ@y~y. em p`sl~ @qktm ohR @w~r#Nw~
avs`n@y~qW ohR g`l~l vQ@q&`qy pQrQvnt gQ@y~ v#dQ k#m#w~w nQs`y.
e@hw~ m`s @qkk~ ehQ sQtQyqW ohR@g~ mv@g~ h#[EnRm|kmk~ mw k@l~g`n
mh` vQq&`lyt y$mt ohRt avs~}`v uq`vQy.
k@l~g`n vQq&`l@y~ m`s atk~ vQwr yq~qW ILM vsrt alEwQn~ g$nR
LmyQ kQhQp @q@nk~ a`v`. eyQn~ ek~ Lm@yk~ q#k~k`m mt vQ@X~;yk~
q#nRn`. @my` wmyQ m@g~ hQmQk`rQy kQyl` hQwON`. nmRw~ @my`v y`U
kr gn~n am`r# vRN`. mm hQwOv` @my`v y`U kr gn~n vQX~vvQq&`lyt
ynv` kQyl`.
e~ anRv mm vQX~vvQq&`l pY@v|Xy krl` @p~r`@qNQyt gQy`. @q~Xnvl
pQtpw~ mm ey`t y#v|v`. ey` anQw~ y`Uvn~tw~ e~v` qWl` a#yw~ smg
p`s@l~ LmyQQ 21 @q@nk~ vQX~vvQq&`lyt @w~r#N`. m@g~ sthn~vlQn~
p`dm| krl` vQX~vvQq&`l pY@v|Xy qQn` @gnw~ a#y mt bh qEn~@n~
n#h#.
a#y lb` g#nW@m| a{Q;~T`ny nQs` mm nQqQ mr`@gn p`dm| kL`.
a{&`pn mtQt@mn~ @g`dk~ ihLt yq~qW a#y tQ@kn~ tQk mt k#mwQ @vn~n
ptn~ gw~w`. an~wQmt vQv`h vR@Nw~ a#y smgyQ. a#y nQml`. m@g~
jWvQw@y~ s`r\}kw~v@y~ rhs a#yyQ.
nmRw~ pRAcQ k`@l~ i[l` i@gn gn~n qk~;w`v mt wQbRN`. am|myQ,
w`w~wyQ e~ s[h` vQX`l k#pkQrWmk~ kL`. w`w~w`@g~ v&`p`ry kd` v#tRN`t
ps~@s~ g@m| Z`wWn~ apt @g`dk~ uqv| kL`. m`ml`, n#n~ql` mRql~
k$m bWm e@hmw~ qEn~n`. @p`w~ arn~ qEn~n`. mm @p`w~ kQyvn~n
pRAcQ k`@l~ i[l` hrQm a`syQ. e~w~ @p`w~ gn~n sl~lQ wQbR@N~
n#h#. k@d| gQy`m sWnQ, @w~ @k`L, prQp~pR owl @qn pw~wr @k`Ly
mm akOrk~ n$r kQyvnv`. pn~sltyQ b`br\ s`p~pRvtyQ gQhQn~ pw~wr
kQyvnv`. g@m| vw~ @p`@h`sw~ km| a#wQ pvRl~ @qkk amr@s~n sh
vQml@s~n kQyl` y`U@v`~ @qn~@nk~ mt hQQtQy`. e~ ay @p`w~ gw~w`m
mm il~l@gn kQ@yv|v`. @gqr a`r\}Qk pYX~n v#dQ @vq~qW @vn krn~nm
@qyk~ n#wQ nQs` mm p`sl~ yn gmn~ nQv`dR qvs~vlt alEw~gm
pRs~wk`l@y~ rs~s`vk~ kL`. ehQqW mt @p`w~ @g`d`k~ kQyvn~n l#bRN`.
eq` mt @p`w~ gn~n sl~lQ @n`wQbRNR ek g#n @g`dk~ qEk~ vRN`.
aqtw~ e~ g#n mwk~ @vq~qW @v|qn`vk~ q#@nnv`. mm e~ nQs`m aq mt
h#kQ h#m avs~}`vkqWm LmyQn~t @p`w~ prQw&`g krnv`.
ohR vQX~vvQq&`ly smw~v @q~Xn a`rm|x vn wOr# nQkr#@N~ bl` @n`sQt
pRr` vQq&` @qp`r\@m|n~wO@v| vQXY`m v#tRp~ aAX@y~
rFkQy`vk~ k@L~y. ehQqW ohRt m`sQk v#tRpk~ smg hQ@w~ h#tQyt @p`w~
kQyvWmt q idkd l#bQNQ. vQX~vvQq&`l a{&`pn ktyRwO kr@gn y$m s[h`
XQ;&`{`r l#bRNR nQs` ey ohRt vQX`l phsRvk~ vQy. up`{Q@yn~ psR
shk`r k}Qk`c`r\y wnwOrk~ q in~ psRv @k`LB vQX~vvQq&`l@y~ s~}Qr
k}Qk`c`r\y wnwOrk~ q ohRt l#bQNQ.
mt shk`r k}Qk`c`r\y wnwOrk~ l#bRNR bv kQv|v`m a@p~ w`w~w`
am|m`t kQyl` wQbRN` o|k`t pRUvn~ q ar @l`kO vQX~vvQq&`l @k`l~ln~t
ugn~vn~n kQyl` am|myQ w`w~wyQ mm g#n hrQyt a`dm|br vRN`. a`r\}Qk
pYX~nvlQn~ @gqr ayt shnyk~ @vn~n mm mRl~m pdQy gw~w qv@s~ i[l`
ktyRwO kL`. nAgQl` ml~lQl` h#@m`~tm i@gn gn~n mm uqv| kL`. aq
mt e~ g#n swOtR vQy h#kQyQ.
vQX~vvQq&`l mh`c`r\yvrykO pmNk~ @n`v aq ohR qr#vn~ @q@qnkO@g~
qy`br pQ@ykQ. e@s~m mRNRbRr# mQNQbQrQyn@g~ qy`br sWy` @k@nkQ.
sQy qQyNQy vr#nQ p#wOm| @k`LB vQX~vvQq&`l@y~ k}Qk`c`r\yvrQykv
sQt @m| vn vQt a#mrQk`@v| pqQAcQyt @g`s~ sQtQn~nWy. pRwO uw~wm
r#vn~ qn~w Xl& @@vq&vr@ykQ.
mm q#n~ sm|pRr\N mQnQ@hk~. mm h#mq`m kl~pn` k@L~ m` kvRq m`
kOmk~ kL yRwOq? m` kv@rk~ vQy yRwO q kQylyQ. aqtw~ mm e~ g#n
sQwnv`. mm awWw@y~ qEk~ vQ[l` ihLt a`v @k@nk~ nQs` iqQrQyt
en~n @vr qrn prpRrt mm mt h#kQ pmN uqv| krnv`. mm sm`jyt @qn
a`qr\Xy eyyQ.
wO;`rW kU@b`~vQl
C`y` : srNp`l pmRNRv