රුපියලේ අවුලේ යළි රටම පැටලේ!

ඩොලරය රු. 125 ට ඉහළින් තිබීමට කිසිම හේතුවක්‌ නෑ
- ආචාර්ය පී.බී. ජයසුන්දර
මුදල් හා ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයන්හි ලේකම්

ලංකාවේ දැනට පවතින විදේශ විනිමය ලැබීම් හා ගෙවීම් ප්‍රවණතාවන් සැලකිල්ලට ගත් විට විනිමය අනුපාතය කොහොමටත් රු. 125 ට වඩා ඉහළින් පැවතීමට කිසිම ආර්ථිකමය වශයෙන් දායක වන හේතුවක්‌ නැහැ. හේතුව රජය සාර්ව ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී විනිමය අනුපාතය ස්‌ථාවර කර ගැනීමට අවශ්‍ය සියලුම ආර්ථික කරුණු ක්‍රියාවට නංවල තියෙන්නේ. මහ බැංකුවේ මැදිහත් වීමට යටත්ව විනිමය අනුපාතයේ නම්‍යතාව ඇතිකර තිබෙනවා. ඒ ක්‍රියාමාර්ගයේ ප්‍රතිඵල දැන් සෑහෙන දුරකට ලැබිල තියෙනවා. ඒ අනුව විනිමය අනුපාතයේ රැකවරණය වෙනුවෙන් මහ බැංකුව මසකට වැයකරන මුදල් ප්‍රමාණය මේ වන විට ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 200 කටත් වඩා අඩුයි.

මේ විනිමය අනුපාතය මීට වඩා ඉහළ නොයා යුතුයි. හේතුව දේශීය වෙළෙඳපොළේ ණය මුදල්වලට සහ සමස්‌ත ඉල්ලුමට ඇති විය හැකි බලපෑම සීමා කිරීමක්‌ වශයෙන් ඉන්ධන මිල, විදුලි ගාස්‌තු, ප්‍රවාහන ගාස්‌තු වැනි දේ මෙන්ම මෝටර් රථ බදු සහ මෝටර් රථ ගෙන්වීමේ කාලසීමාව වෙනස්‌ කිරීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග තුළ මේ ඉල්ලුම තුලනය වීමක්‌ සිදු විය යුතුයි කියල අපි හිතනවා. මගේ ඇස්‌තමේන්තුව අනුව මේ පවතින අලුත් තීරු බදුත් එක්‌ක අඩුම වශයෙන් මෝටර් රථ සඳහා වැය වන මුදල් ඩොලර් මිලියන 700 කින් පමණ ඉතුරු කර ගත හැකි වේවි. එසේම දැන් පොලී අනුපාත වැඩියි. ඉහළ පොළියක්‌ යටතේ ණය ගැනීමේ ධාරිතාව අඩුවෙනවා. ඒ නිසා විනිමය අනුපාතය ඇතැම් අය කියන පරිදි රු. 150 ක මට්‌ටමට යන්නේ නැහැ. එහෙත් එවැනි අවස්‌ථාවක්‌ ඇති වුණොත් රජය දැඩි ලෙස විනිමය අනුපාතය ස්‌ථාවර කරන්න මැදිහත් වෙන බවත් මට කෙළින්ම කියන්න පුළුවන්. මේ දිනවල විනිමය අනුපාතය කිසියම් විදිහකින් හැසිරෙන්නේ මගේ අදහසේ හැටියට ලාභ පරමාර්ථයෙන් ක්‍රියාත්මක වීමේ පදනම මතයි.


-----  -------  ---------  --------  --------  --------  -------  --------  -----  -

"රුපියලේ ප්‍රශ්නය" තවමත් නිමාවට පත්ව නැත. රුපියලේ පිරිහීම පිළිබඳ අප කතා කරන්නට පටන් ගත්තේ ගිය වසරේ (2011) නොවැම්බර් මස පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ අයවැය ලේඛනයෙන් ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්‍ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියල සියයට 3 කින් අවප්‍රමාණය කිරීමත් (අගය අඩු කිරීමත්) සමගය. එහෙත් ඇත්ත වශයෙන්ම මේ රුපියලේ ප්‍රශ්නය ඊටත් පෙර සිටම ඇති වූවකි. එනම් අපේ රටට ලැබෙන විදේශ විනිමය (ඇමෙරිකානු ඩොලර්) ප්‍රමාණයට වඩා අපේ රටින් පිටට ගලා යන විදේශ විනිමය ප්‍රමාණය වැඩිවීම නිසා විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළ තුළ අපේ රුපියලේ තරඟකාරීත්වය අඩු විය. එම විනිමය හිඟය හමුවේ අපේ රුපියල පිරිහීමට ලක්‌විය යුතු වුවත් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් එවකට ඉතා ඉහළ මට්‌ටමක පැවැති විදේශ සංචිත උපයෝගී කරගනිමින් කළ මැදිහත් වීම නිසා රුපියලේ අගය පිරිහීමට ලක්‌ නොවිණි.

මෙලෙස සංචිත උපයෝගී කරගෙන රුපියල සෑහෙන කලක්‌ රැකගනු ලැබුවත් රුපියල පිරිහීමට බල පෑ සැබෑ හේතුවලට පිළියම් නොකළ බැවින් වෙළෙඳ හිඟය (ආනයන සහ අපනයන අතර පරතරය) දිගින් දිගටම වර්ධනය වෙමින් රුපියල පිරිහීමට ඇති පීඩනය උග්‍ර වන්නට විය. අවසානයේ සිදු වූයේ කුමක්‌ද? විදේශ සංචිත යොදාගෙන තවදුරටත් රුපියල රැක ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයකට පත් වීමයි. ඒ අනුව රුපියලේ අගය පාවීමට ඉඩදුන් අතර සමගම ඇමෙරිකානු ඩොලරයට එරෙහිව රුපියල සැලකිය යුතු පිරිහීමකටද ලක්‌ විණි. මේ තත්ත්වය නිවැරදි කර ගැනීම සඳහා රජයටත් මහ බැංකුවටත් බලවත් ප්‍රතිකර්මීය ක්‍රියා මාර්ග අනුගමනය කිරීමටද සිදුව ඇත. එනම් ලෙඩ හංගාගෙන සිටීම නිසා අකැමැත්තෙන් වුවත් "තිත්ත කසාය" බොන්නට සිදු වී ඇත. දැන් ආර්ථිකයත් මහජනතාවත් මුහුණ දී සිටින්නේ එම ප්‍රතිකර්මීය ක්‍රියාමාර්ගවල (තිත්ත කසායේ) බලපෑම්වලටය. මේ පසුබිම තුළ රුපියලේ හෙට දවස කුමක්‌වේදැයි අපි තවදුරටත් සාකච්ඡා කරමු.

රුපියලේ වත්මන් තත්ත්වය ගැන සාකච්ඡා කිරීමට පෙර රුපියලේ අගයට ගිය වසරේදී සිදු වූයේ කුමක්‌දැයි මුලින්ම සලකා බලමු. ගිය වසරේ (2011) පළමු මාසහයේදී ඇමෙරිකානු ඩොලරයට සාපේක්‍ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියල සියයට 1.23 කින් ශක්‌තිමත් (අතිප්‍රමාණය) වී ඇත. මෙයට හේතු වූයේ විදේශ සේවා නියුක්‌තිකයන්ගේ ප්‍රෙAෂණ, සංචාරක ලැබීම් සහ ප්‍රාග්ධන හා මූල්‍ය ගිණුම වෙත සැලකිය යුතු පරිදි විදේශ විනිමය ප්‍රමාණයක්‌ ලැබිමයි. එහෙත් ගිය වසරේ දෙවැනි මාස හයේදී තත්aත්වය වෙනස්‌ විය. එනම් තුන්වැනි කාර්තුවේදී ඩොලරයට සාපේක්‍ෂව රුපියලේ අගය සියයට 0.54 කින් අඩු (අව ප්‍රමාණය) විය. මේ සඳහා මූලික වශයෙන්ම හේතු වූයේ ආනයන වියදම් සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යැම නිසා විදේශ විනිමය සඳහා අධික ඉල්ලුමක්‌ ඇති වීමයි. තෙවැනි කාර්තුවේ සිට මේ තත්ත්වය දිගින් දිගටම පැවතීම නිසා විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළේ ඇති වූ පීඩනය හමුවේ රුපියලේ අගය තවදුරටත් අඩුවිය යුතු වුවත් මහ බැංකුවේ මැදිහත් වීම නිසා එය එසේ සිදු නොවිණි. රුපියල, විදෙස්‌ සංචිත යොදාගෙන ඉහළ අගයක (කෘත්‍රිම ලෙස) රඳවා ගනු ලැබිණි. රුපියල එසේ රැකගනු ලැබුවද, ඒ තත්ත්වයට බලපෑ සැබෑ හේතුවලට පිළියම් නොකළ බැවින් තත්ත්වය එන්න එන්නම උග්‍ර වන්නට විය. කිසිවකු අපේක්‍ෂා නොකළ පරිදි අයවැයෙන් විනිමය අනුපාතය සියයට 3 කින් අවප්‍රමාණය කිරීමට (මහා භාණ්‌ඩගාරයේ අවශ්‍යතාව පරිදි) සිදු වූයේ මෙවන් පසුබිමක්‌ තුළය. මේ අනුව 2011 වසර අග වන විට ඇමෙරිකානු ඩොලරයකට ගෙවිය යුතු රුපියල් අගය රු. 113.90 දක්‌වා ඉහළ ගොස්‌ තිබිණි. 2011 වසර මුලදී ඇමෙරිකානු ඩොලරයක රුපියල් අගය රු.110.95 ක්‌ විය.

අයවැයෙන් රුපියල අව ප්‍රමාණය කිරීමෙන් පසුවත් දිගින් දිගටම පැවති විදේශ විනිමය ඉල්ලුම හමුවේ රුපියලේ ඉහළ අගය රැක ගැනීම සඳහා මහ බැංකුවට, විදේශ විනිමය සපයමින් මැදිහත්වීමට සිදුවිය. මේ බව පසුගියදා නිකුත් වූ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ වාර්ෂික (2011) වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ මෙසේය.

"අන්තර් භාණ්‌ඩ සහ ආයෝජන භාණ්‌ඩ ආනයන වර්ධනය වීමෙහි ප්‍රතිඵලයක්‌ ලෙස පුළුල් වූ වෙළෙඳ හිඟය හේතු කොටගෙන විදේශ විනිමය සඳහා ඇතිවූ අඛණ්‌ඩ ඉල්ලුම හමුවේ" වසරේ අගභාගයේදී ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවට දේශීය විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළ වෙත විදේශ විනිමය සැපයීමට සිදු විය. ඒ අනුව 2011 වසර තුළදී ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් එ.ජ. ඩොලර් මිලියන 343 ක්‌ අවශෝෂණය කිරීම සහ එ.ජ. ඩොලර් මිලියන 3183 ක්‌ වෙළෙඳපොළට සැපයීම සිදු කරන ලද අතර, එමගින් වසරේ ශුද්ධ විදේශ විනිමය සැපයීම එ.ජ.ඩොලර් මිලියන 2840 ක්‌ ලෙස වාර්තා විය."

අයවැයෙන් රුපියල අවප්‍රමාණය කිරීමෙන් පසුවද මහ බැංකුව විසින් දිගින් දිගටම තවදුරටත් විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළට විනිමය සපයමින් රුපියලේ අගය ඉහළ අගයක රඳවා ගනු ලැබුවත් 'රුපියලේ ප්‍රශ්නය' ට බලපෑ සැබෑ හේතුවලට පිළියම් නොකිරීම නිසා මේ වසරේ (2012) මුල සිටද සිදුවූයේ විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළේ පීඩනය තවත් වැඩි වීමයි. සංචිත යොදාගෙන රුපියල රැකගැනීම දිගටම කළ හැක්‌කක්‌ නොවූ අතර ඒ නිසා අපගේ විදේශ සංචිතය ද අවම වශයෙන් පැවතිය යුතු මට්‌ටම දක්‌වා අඩු වූයේය. මේ නිසා තවදුරටත් සංචිත යොදාගෙන රුපියලේ අගය රැක ගැනීම කළ නොහැකි වූ බැවින් මහ බැංකුව පෙබරවාරි 9 දින සිට රුපියල පා කිරීමට තීරණය කළේය. ඒ සමගම ඩොලරයට එරෙහිව රුපියල සැලකිය යුතු පිරිහීමකට ද ලක්‌ විය.

ලෙඩ හංගාගෙන සිටි විට සිදුවන්නේ එම ලෙඩේ තවත් උත්සන්න වීමෙන් හිටියාටත් වඩා අමාරු තත්ත්වයට පත් වී එය සුවකර ගැනීම සඳහා අකමැත්තෙන් වුවත් "තිත්ත කසාය" බීමට සිදුවීමයි. දැන් සිදුව ඇත්තේ එයයි. මේ තත්ත්වයට මහාභාණ්‌ඩාගාරය සහ මහ බැංකුව ඇතුළු රජයේ ආර්ථික බලධාරීන් වගකිව යුතු බව අපේ හැඟීමයි.

මෙහිදී "තිත්ත කසාය" නම් රුපියලේ ප්‍රශ්නය සමනය කරගැනීම සඳහා මහ බැංකුවත් රජයත් ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටින ප්‍රතිකර්මීය ක්‍රියාමාර්ගයන්ය. ඒවා අතර මහ බැංකුව විසින් දෙවරක්‌ පොලී අනුපාත වැඩිකිරීම, රුපියල පා කරමින් විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළට මැදිහත්වීම සීමා කිරීමට තීරණය කිරීම, විදේශ විනිමය ගනුදෙනු සඳහා සීමාවන් පැනවීම, බැංකුවල ණය වර්ධනය සියයට 18 කට හෝ රු. මිලියන 800 ක්‌ යන දෙකෙන් ඉහළ අගයට සීමා කරන ලෙස විධාන කිරීම සහ මුදල් අමාත්‍යංශය විසින් වාහන බදු වැඩි කිරීම යන ක්‍රියාමාර්ග මින් ප්‍රධාන තැනක්‌ ගනී. මේ ක්‍රියාමාර්ග තුළින් අපේ විදේශ ගෙවීම් ප්‍රමාණය සීමා කර ගනිමින් රුපියල පිරිහීමට ඇති පීඩනය සමනය කරගැනීම බලධාරීන්ගේ අපේක්‍ෂාවයි. පසුගිය කාලයේදී ඩොලරයක අගය රු. 133 ක්‌ පමණ දක්‌වා උපරිම වශයෙන් පිරිහීමට ලක්‌වූ අතර ඉහත සඳහන් කළ ක්‍රියාමාර්ගවලින් පසු රුපියල නැවත තරමක්‌ දුරට ශක්‌තිමත් වනුද දක්‌නට ලැබිණි. පසුගිය මාර්තු 22 වැනිදා මුදල් අමාත්‍යංශයේදී පැවැති ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී මහාභාණ්‌ඩාගාර ලේකම් ආචාර්ය පී. බී. ජයසුන්දර මහතා ප්‍රකාශ කළේද ඩොලරයක රුපියල් අගය රු. 125 ට වඩා අඩු මට්‌ටමක ස්‌ථාවර වනු ඇති බවයි. එහෙත් එය එසේ නොවී රුපියල නැවත පිරිහීමට ලක්‌වන්නට විය. මහා භාණ්‌ඩාගාර ලේකම් ආචාර්ය ජයසුන්දර පවසන පරිදි මෙයට හේතුව සමපේක්‌ෂණ චර්යාව හෙවත් හෙවත් ලාභ පරමාර්ථයෙන් විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළට මැදිහත් වීමයි. මේ අනුව 2012 මාර්තු මාසයේදී මහ බැංකුව විසින් වාණිජ බැංකුවලට සිය විදේශ විනිමය ඉදිරි ගිවිසුම් දින 90 ක උපරිමයකට සීමා කරන ලෙස විධාන කළ අතර විනිමය අනුපාතයේ සිදුවිය හැකි අධික උච්චාවචනයන් සහ සමප්‍රේක්‌ෂණ චර්යාව අවම කිරීම සඳහා වාණිජ බැංකුවල පැවති නොපියවූ ශුද්ධ වගකීම් නිරාවරණ සීමාව ද අඩු කරන ලදී. එහෙත් තවදුරටත් බැංකු විසින් සමපේක්‌ෂණ ෙච්තනාවෙන් විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළට මැදිහත් වීමේ තත්ත්වයන් හේතුවෙන් රුපියල පිරිහීමට ලක්‌වූ බැවින්, ඒ සම්බන්ධයෙන් මහ බැංකුව විසින් වාණිජ බැංකුවලට සමපේක්‌ෂණ කටයුතු සිදුකිරීමෙන් වළකින්නැයි අවවාද කළ බවද මහ බැංකු ආරංචි මාර්ගවලින් අපට දැනගන්නට තිබේ.

මේ පසුබිම තුළ ඉදිරි කාලයේදී රුපියල පිරිහීමේ තත්ත්වය සමනය වනු ඇතැයි අපේක්‍ෂා කළ හැකිය. එහෙත් "තිත්ත කසාය" බීම එකවර නැවැත්වීම නම් කළ හැකි වන්නේ නැති බව පැහැදිලිය. වෛද්‍යවරයෙක්‌ ලෙඩකට බෙහෙත් දුන් විට ක්‍ෂණිකව රෝග ලක්‍ෂණ යටපත් විය හැකි වුවත් රෝගය නිට්‌ටාවට සුවකර ගැනීමට නම් නියම කළ බෙහෙත්, නියම කළ කාලය තුළ වෛද්‍ය උපදෙස්‌ අනුවම ගත යුතුය. රුපියලේ ලෙඩේ සුවකර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ද අද අපට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ මීට සමාන තත්ත්වයකටය. ඒ නිසා ආර්ථික දේහයේ ඇති වන ලෙඩ රෝග සම්බන්ධයෙන් ඒවා තිත්ත කසාය බී සුවකර ගැනීමට සිදුවන තත්ත්වයට උග්‍ර වන්නට ඉඩ නොදී නිසි කල නිසි පියවර ගැනීමට ක්‍රියා කළ යුතු බවට මේ සිදුවීමෙන් හෝ පාඩමක්‌ ඉගෙන ගත යුතු බව අපි ආර්ථික බලධාරීන්ට මතක්‌ කර සිටිමු.

ශ්‍යාම් නුවන් ගනේවත්ත

 
Powered By -


සීමාසහිත උපාලි පුවත්පත් සමාගම
අංක 223, බ්ලූමැන්ඩල් පාර, කොළඹ 13, ශ්‍රී ලංකාව.