බුද්ධිය හා ශක්‌තිය අතර වන මැද බිහිසුණු සටන

1983/12/11 දිවයින ඉරිදා
සංග්‍රහයේ පළ කරන ලද ලිපිය


"පනාමුරේ ඇත් රාජා" යන ගීතය නොඇසු දෙසවනක්‌ දිවයිනෙ නැතුවා යෑයි සිතමි. ඇත්ගාල යන වචනය අද භාවිතයෙන් ඈත් වී කලක්‌ ගත වී ඇත. වත්මන් පරපුරට දකින්නට ඉඩක්‌ නොතබා අන්තර්ධාන වී ඇති ඇත්ගාල් පිළිබඳ කතාන්දරය අපූරුය. විනෝදාත්මකය. ත්‍රාසජනකය. ශෝචනීයය. දෙනුවන් කඳුළින් තෙත් කරවන සුලුය.

පනාමුරේ ඇත් රාජා යන ගීතය නිර්මාණය කිරීමට හේතු වූ සිද්ධිය ලංකාවේ ඇත්ගාල් තහනමටද හේතු විය. ඒ අපූරු කතාව හා ඇත්ගාලේ තොරතුරු ද හොඳින් දන්නා පුද්ගලයකු මට මුණ ගැසිණි. ඔහු අම්පාරේ වෛද්‍යාචාර්ය වීරවර්ධන බමුණුසිංහ මහතාය. ඇතුන් ගාල් කිරීමේ අවස්‌ථාවේ සිට දින පහක්‌ ඇත්ගාලේ ගතකොට ඇත්දැකීම් ලැබූ හෙතෙම ඇත්ගාල පිළිබඳ සියලු පුවත් අප හමුවේ තැබීය. මේ ලිපි කීපය ලියෑවෙන්නේ බමුණුසිංහ වෙදරාළහාමි අපට කරන ලද විස්‌තර කිරීම් ඇසුරෙනි.

රත්නපුර දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ පනාමුරේ ගම්මානය සබරගමුවේ බලවත් රදළ පෙළපතක්‌ වූ "මොලමුරේ" පෙළපතේ නින්දගමක්‌ විය. අලි ඇතුන් පිළිබඳව දිවයිනේ පමණක්‌ නොව විදේශයන්හිද ප්‍රසිද්ධ වූ පනාමුරේ වනාන්තරය ඒ ගමට යාබදව විය. මේ මහා වනාන්තරයේ සෑහෙන කොටසක්‌ද මොලමුරේලා ගේ නින්දගමට අයත් විය.

ඇත් ගාලේ ඉදිවන කෞතුකාගාරය

ශ්‍රී ලංකාවේ පළමුවන පාර්ලිමේන්තුවේ කතානායක ධුරය හෙබ වූ සර් ප්‍රැන්සිස්‌ මොලමුරේ මහතා පනාමුරේ නින්දගමේ බලකාරයා බවට පත්විය. ඔහුගේ මාපිය මුතුන් මිත්තන්ගේ කාලයේ සිටම පනාමුරේ සුප්‍රසිද්ධ ඇත්ගාලක්‌ විය. ඇත්ගාල යනු හීලෑ ඇතුන් කොටුකරන කොටුවක්‌ නොව වනාන්තරයේ නිදැල්ලේ හැසිරෙන අලිරංචු කොටුකර අල්ලා ගැනීමට යොදන උපක්‍රමයක්‌ වශයෙන් හැඳින්වීම වඩා හොඳ යෑයි සිතමි. මහ වනයේ බලවතුන් වූ ප්‍රචණ්‌ඩ වල් අලින් කොටුකර හීලෑ කිරීම සඳහා ගන්නා උත්සාහය පුදුම සහගතය. ත්‍රාසය හා භීතිය දනවන මේ අවස්‌ථාව වරෙක රසවත්ය. වරෙක විසිතුරුය. එහෙත් ඒ රසවත් හා විසිතුරු බව නිමවා දෙනුවන් කඳුළින් තෙත් කරවන අනුවේදනීය කතාවක්‌ බවට ඇත්ගාලේ කතාව පත්වන සැටි අපට අසන්නට ලැබිණි.

එදා ඇත්ගාලේ දැවැන්ත අලි වැට

මහත්තයො මට දිනය නම් හරියට මතක නෑ. එතකොට මගේ හොඳම හිතවතා හිටියේ මගේ ගෙදරට දම්වැල් දහයක්‌ විතර දුරින් පිහිටි දෙහෙරගොඩ වලව්වෙයි. එයා ඔය මහනුවර හා සබරගමුවෙ රදල උදවියට සම්බන්ධකම් තිබුණු ධනවත් තනිකඩයෙක්‌. එයා ගෙ නම රෙජී දෙහෙරගොඩ.

රැහැණෙන් මිදීමට තැත්කරන අලියෙක්‌

පනාමුරේට අලි ගාල් වුණු දවසෙ දෙහෙරගොඩ මහත්තයට විදුලි පුවතක්‌ ලැබුණා. ඒක එවල තිබුණේ එවකට පාර්ලිමේන්තුවේ කතානායක හැටියට හිටපු සර් ප්‍රැන්සිස්‌ මොලමුරේ මහත්තයයි. ඒක එවල තිබුණේ අලිගාල් වුණු බව දන්වලා පනා මුරේට එන්න කියලයි. දෙහෙරගොඩ මහත්තය මට පණිවුඩයක්‌ එව්වා වලව්වට එන්න කියලා. මං වලව්වට ගියා. ඒ වෙන කොටත් එයාගේ තවත් යාළුවො දෙන්නෙක්‌ හිටිය. අපි හතරදෙනා පාන්දර තුනට විතර කාර් එකකින් පිටත් වුණා. වටින් ගොඩින් එළි වී ගෙන එන යැමේ අපි පනාමුරේ ඇත්ගාලට සැතපුමක්‌ විතර මෙහායින් තියෙන පොල්වත්තක්‌ මැද තිබුණු පරණ ගොඩනැගිල්ලක්‌ ළඟට ගියා. කතානායකතුමා එහේ හිටියා. අලි 14 දෙනෙක්‌ පොල්වත්තේ ගස්‌ බැඳලා හිටියා. ඒ වෙලාව වෙනකොටත් නොයෙක්‌ තරා තිරමේ අය දහස්‌ ගණනක්‌ ඒ ඉසව්වේ ගැවසුණා. බමුණුසිංහ වෙද රාළහාමි ඇත්ගාල පිළිබඳ පුවත අප හමුවේ තබමින් විස්‌තර කිරීම ඇරැඹීය.

අලිගාල් වීමෙන් පසු ඔවුන් හේබාවා හීලෑ කිරීම සඳහා කෙරෙන කටයුතු ප්‍රදර්ශනයක ස්‌වරූපය ගනී. ඇතුන් ගාල් වූ පසු ඔවුන් හිලෑ කෙරෙන තෙක්‌ කෙරෙන කටයුතු බලමින් ත්‍රාසජනක අත්දැකීම් ලැබීමට දිවයිනේ නන් දෙසින් ජනයා ඇදී එති. ඔවුන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා පනාමුරේ වනය මැද තාවකාලික නගරයක්‌ ඉදිවේ. රථ වාහන, ශීතකරණ වැනි උපකරණ හැරුණු විට වෙනත් ඕනෑ. කරන පාරිභෝගික භාණ්‌ඩයක්‌ ලබාගත හැකි වෙළෙඳ සල්ද එහි ඉදි වෙයි. රට බීම, ටිං මාළු, පලතුරු හා වෙනත් ආහාර ද්‍රව්‍ය මෙම වෙළෙඳ සල්වලින් ලබාගත හැකි වෙයි. පැමිණෙන අයට තාවකාලික නිවාස හෝ කුඩාරම් හෝ තනා ගැනීමට අවසර ලැබෙයි. බිම් බද්ද ගෙවා ලබාගත් භූමියේ වෙළෙඳ සල, අවන්හල්, කුඩාරම් හා නිවාස ඉදි වී යන්නේ දවසෙන් දෙකෙනි. හිතන්ටවත් බැරි තරම් කඩිනමකින් පනාමුරේ වනය මැද ගොඩනැගී ජනාකීර්ණ වන මේ තාවකාලික ජනාවාස හැඳින්වූයේ ගාල් නගරය යන නමින්ය.

ඇතුන් ගාල් කිරීමත්, එතැන් සිට කරන යුද්ධයත් බලන්නට වටිනා දර්ශනයකි. මේ නිසා ඇතුන් ගාල් කිරීම රටේ නොයෙක්‌ පළාත්වල වෙසෙන ධනවත් අයට විනෝදය ගෙනදෙන සැණකෙළියක්‌ බවට පත්වේ. ඇතුන් ගාල් වූ බව දැන්වූ පසු ඔවුහු දරුමල්ලන් කැටුව පනාමුරේට ගොස්‌ කුඩාරම් අටවා ගෙන පදිංචි වෙති. උයා ගෙන කමින් බොමින් විනෝදය උදෙසා කල්ගෙවන මේ අය ආපසු යන්නේ සතියකින් හෝ දෙකකින් පමණ පසුවය. ධනවතුන් බුරුතු පිටින් පනාමුරේට රොක්‌වන බැවින් තාවකාලික වෙළෙඳ සැල් වලට හොඳ වෙළෙ¹මක්‌ද ඇත්ගාල ප්‍රදර්ශනයෙන් ලොකු ආදායමක්‌ද, ලැබේ. මේ නිසා ඇත්ගාල ඇතුන්ගෙන් පමණක්‌ නොව නරඹන්නන්ගෙන්ද මොලමුරේ මහතාට ආදායම් ලබා දෙන මාර්ගයක්‌ විය.

"ඇතුන් ගාල් වූ වග සේවකයන් දැන්වු පසු මොලමුරේ මහත්මයා නෑ හිතවතුන්ට විදුලි පුවත්වලින් ඒ වග දන්වා තිබුණා. සමහරුන් ඇතුන් ගාල් වෙන්නටත් ඉස්‌සෙල්ල ඇවිල්ල කුඩාරම් ගහගෙන ඉන්න විත්තිය අපට කතාබහෙන් දැන ගන්න ලැබුණා. වෙද රාළහාමි තවත් තොරතුරු ගෙනහැර පෑවේය.

ඇත් ගොව්වෝ ගස්‌ බැඳ සිටි අලි 14 දෙනා ලිහා ගෙන උන් දක්‌කාගෙන පෙරමුණ ගත්හ. මේ අවස්‌ථාවට අලි 14 දෙනකුගෙන් යුත් පෙරහැරක්‌ පොල් වත්තෙන් පිටත්වූවා වැන්න. එය පෙරහැරකට වඩා වෙනස්‌ වූයේ ඇතුන් පිටුපසින් ගමන් කළ දහසකට වැඩි පිරිස පිළිවෙළකට පෙළට ගමන්නොකොට රංචු වශයෙන් ගමන් කළ බැවිනි.

පොල්වත්තෙන් පිටත් වු පිරිස අලි ඇතුන් කැටුව ගාල් නගරය පියමං කොට මහ වනයට පිවිසියෝය. තාවකාලිකව ඉදි වූ ගාල් නගරය වූයේ එළිමහනකය. ඉන් ඔබ්බෙන් වූයේ රූස්‌ස ගසින් හෙබි මහා වනාන්තරයයි. මිනිස්‌ වාසයෙන් තොර වූ මේ වනගහනය වන සතුන් ගේ ඒකාධිකාරී උරුමයට නතු වු භූමියක්‌ විය. ඉඳහිට වනයේ ගැවසෙන දඩයක්‌කාරයින්ද අලි අල්ලන්නවුන්ද හැරෙන විට මෙහි වෙනත් අයගේ පිය සටහන් රැඳෙන්නේ අලි ගාල් වූ අවධියේදී පමණි.

වනය නිශ්චලය. කොල අතු පීරා හමා යන සුළං රැල්ලෙන් නැගෙන ඝෝෂාව වනයේ පවතින පාළුවේම එක්‌ අංගයක්‌ වේ. තොරතෝංචියක්‌ නැතිව නැගෙන රැහැයි නාදයත්, කුරුළු කොබෙයියන්ගේ කුචු කුචුවත්, වඳුරන්ගේ බුකු බුකුවත්, කැටිකරගත් වනයේ නාදය ඒ මේ අතර ගලා යන්නේ ඉඳහිට කොටියකුගේ නැත්නම් වන සතකුගේ නාදයද ඒ අතරින් මතු කරමින්ය.

වන සතුන්ට හිලෑ අලි පැමිණෙන විට ඉව දැනේ. හීළෑ අලියා වනවාසීන්ට අමුත්තෙකි. එබැවින් වන රාජ්‍යයේ ලොකු කුඩා කවර සතෙක්‌ වුවද හීලෑ අලි වනයට ඒම නොරුස්‌සති. හීලෑ අලි පෙරටු කොට ගෙන දෙපා සතුන් වන රාජ්‍ය ආක්‍රමණය කළ නිසාදොa එදා වඳුරු සේනාවෝ බියපත් නාදය නැගූහ. වානර මිතුරන්ගේ අනතුරු ඇඟවීමෙන් වන සතුන් විශ්මයටත් දෙගිඩියාවටත් පත් වූ නිසා දොa වනයේ පාළුවේ දොaංකාරය තුළින් ඉඳහිට නැගුණු වන වාසීන්ගේ හඬ අන්තර්ධාන විය. බියපත් හඬ නැගූ රිලා වදුරු සේනාවෝ වන ගැබ ඇතුළට රිංගා සැඟවී නිහඬ වූහ. වනයේ ස්‌වාභාවික හඬ කප්පාදු වෙද්දී සුළඟ පමණක්‌ නිර්ලෝභීව ස්‌වකීය නාදය එසේම පවත්වා ගත්හ.

ඇත් ගොව්වන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් වනයට කැඳවන ලද හීලෑ අලි 14 දෙනා මහ වැටක්‌ අබියස නතර වූහ. වැට කොතෙක්‌ දුරට පැතිරුණු කොතරම් විශාල භූමියක්‌ කොටු කළ එකක්‌ දැයි කිව නොහැකි වනසේ වැඩුණු වනරොද වැටේ වැඩි ප්‍රමාණයක්‌ සඟවා ගෙන තිබිණි.

වැට ඉදිකර තිබුණේ විදුලි රැහැන් අදින තරමේ කණු අඩි හතරෙන් හතරට පමණ දුරින් සිටු වීමෙනි. එක්‌ කණුවක්‌ අඩි 20 ක්‌ පමණ උසයෑයි සිතිය හැකිය. ඒ වැටේ හරස්‌ අතටද ඒ තරමේම ලී බැඳ තිබිණ. අඩි හතරක පමණ පරතරයකට බඳින ලද සිරස්‌ ලී පේළි තුනක්‌ විය. එම ලී බැඳ තිබුණේ ලොකු කොහු ලණුවලිනි. මේ ලණු අලි ගාල තැනීම සඳහාම අඹරන ලද තේඩා විශේෂයක්‌ වෙයි අලිගාල තැනීමටත් අලි බැඳීමටත් අවශ්‍ය කඹ පනාමුරේ නින්දගම් වැසියන් විසින් ඔවුන් වෙත පැවරී ඇති රාජකාරිය වශයෙන් අඹරා දිය යුතුව තිබිණි. මේ කඹ හා ලණු ඇඹරීම සඳහා ඔවුන්ට ගාස්‌තුවක්‌ ගෙවිය යුතු නොවන බවත් ඒ මෙහෙය කරනු ලබන්නේ නින්දගම් සතු ඉඩම් භුක්‌ති විඳිම සඳහා නින්දගම් හිමියන්ට ගෙවිය යුතු බද්ද වශයෙන් කෙරෙන මෙහෙයක්‌ වශයෙන් බවත් තමාට දැන ගන්නට ලැබුණු බව බමුණුසිංහ වෙද මහතා පවසයි. අලි ගාල තනන්නේ අලි වතුර බීමට පැමිණෙන තිප්පොලක්‌ දෙකක්‌ මැදි වන සේය. මේ නිසා අලි ගාලකළ වල් අලි ගමන් ගන්නා පාරක්‌ද කොටු වේ. අලි ගමන් ගන්නා පාර හැර ඉතිරි කොටසේ සෑහෙන භූමියක්‌ කොටුවන සේ වැටක්‌ ඉදිවේ. මේ වැට නිසා දිය බීමට එන අලි කොටු වේ.

අපි නැවතුණු තැන විශාල නුග ගහක්‌ තිබුණා. මේ ගහ ළඟින්ම අලි පාර වැටිලා තිබුණා. අලි පාර විතරක්‌ ඉතුරු වෙන්න හැම පැත්තටම වැට බැඳිල. වැටේ එක පැත්තක්‌ නුග ගහට කෙළවර තියලා බැඳල තිබුණා. ගාල හදල ඉවර වුණාට පස්‌සේ අලි ගාල් වෙන කල් අර නුග ගහ උඩ මැස්‌සෙ සේවකයෙක්‌ බලා ඉන්නවා. අලි කොටුව ඇතුළට ආවම අර සේවකයා ඒ වග මොලමුරේ මහත්තයට දන්වනවා.

අපි යනකොට අලි ගාල් වෙලා තිබුණා. ඒ වුණාට කැලේ හින්දා ඈත හිටපු අලි අපට හරියකට පෙනුණේ නෑ. මේ ඇත්ගාල වටේ හිටවපු එක කණුවක වත් කණු මුල් තද කරලා තිබුණේ නෑ. මේ නිසා එක තැනකින් වැට හෙලෙව්වොත් මුළු වැටම හෙලවෙනවා. වැට හෙල්ලෙන කොට වල් අලි ඒකටට බයලු. හරියට වැට තිබුණොත් උන් වැට බිඳගෙන යනවලු වැට හෙළවෙන නිසා එයට කිට්‌ටු වීමට වල් අලි බයයි. ගාලට අක්‌කර හයක්‌ අටක්‌ තරම් භූමියක්‌ කොටුකර තිබුණා. ගාල තනා තිබුණේ හරි හතරැස්‌ භූමියක්‌ කොටු වෙන ආකාරටයි. බමුණුසිංහ මහතා තව දුරටත් විස්‌තර කෙළේය.

අලි ගාලේ වැටට ඇතුල් පැත්තේ වැටට බඹයක්‌ හමාරක්‌ ඇතුළට වෙන්න බඹ පහෙන් පහට විතර දුරින් දර ගොඩවල් ගොඩ කර තිබුණි. අලිගාල තැනීමත් දර ගොඩ ගැසීමත් කල්තබාම නින්දගම් වැසියන් ලවා කරවනු ලැබේ. මෙසේ දරගොඩවල් ඇත්තේ අලි ගාල් වූ පසු රාත්‍රියට ගිනිමැල ඇවිලීමටය. මේ ගිනිමැල නිසා අලි රැළ වැටට ළං නොවේ. අලි ගින්දරට බිය නිසා ගිනිමැල දල්වා වටේ ආරක්‍ෂාව සලසා ගැනීමට අලි අල්ලන්නෝ පුරුදුව සිටියහ.

පියසේන කහඳගම
 

 
Powered By -


සීමාසහිත උපාලි පුවත්පත් සමාගම
අංක 223, බ්ලූමැන්ඩල් පාර, කොළඹ 13, ශ්‍රී ලංකාව.