අප්‍රිකානු සහ ආසියානු ඇතුන්ගේ පොදු ලක්‍ෂණ හා විශේෂතා

පොදුවේ ගත් කල සියලුම අලි ඇතුන් ශාක භක්‌ෂකයෝය. ජීවිත කාලයෙන් වැඩිම කාලයක්‌ ගත කරන්නේ ආහාර හා ජලය සොයා යැමටයි. එහෙත් ශරීර බර, දළ දැරීම, ගැබ් කාලය, පැටවුල් බිහිකරන වාර ගණන, කන් පිහිටීම, ශරීර පැහැය, ආහාර රටාව, ආයුෂ, ශරීරයේ උස හා දිග, රෝම පිහිටීම ආදියෙන් අප්‍රිකානු උප විශේෂ හා ආසියානු උපවිශේෂ අතර කැපී පෙනෙන වෙනස්‌කම් පවතී.

අප්‍රිකානු සහ ආසියානු අලි ඇතුන් වශයෙන් වර්තමානයේ ලෝකයේ ජීවත්වන ඇතුන් ප්‍රධාන විශේෂ දෙකකට අයත් උප විශේෂ අතර පවතින සමානකම් හා අසමානකම් පිළිබඳ විමර්ශනයක යෙදීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි.

අප්‍රිකානු ඇතුන් ප්‍රධාන උප විශේෂ

I අප්‍රිකානු වන ඇතුන්

II අප්‍රිකානු පඳුරු ඇතුන්

ආසියානු ඇතුන් ප්‍රධාන උප විශේෂ

I ශ්‍රී ලංකා ආසියාතික ඇතා

II ආසියාතික ඉන්දු මලයානු ඇතා

III සුමාත්‍රා ඇතා

අප්‍රිකානු වනඇතා - Forest African Elephant

මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ හා බටහිර අප්‍රිකානු, සමකය ආසන්න නිවර්තන වනාන්තරවල "අප්‍රිකානු වන ඇතුන්" වාසය කරයි. ගොඩබිම් හා වනාන්තර අතර අතරමැදි කලාපවල ජීවත්වීමට අප්‍රිකානු වන ඇතුන් වැඩි කැමැත්තක්‌ දක්‌වති. මොවුන්ගේ ඇතින්නක්‌ වරකට එක්‌ පැටවකු බිහිකරන අතර ඉතා කලාතුරකින් නිවුන් පැටවුන් බිහිකරන අවස්‌ථා ද පවතී. ගැබ් කාලය මාස 18 - 22 දක්‌වා වේ. අලුත උපන් පැටවකුගේ බර කි. ග්‍රෑම් 80 - 100 ත් අතර වේ. පැටවකුගේ උස (පාදවල සිට උරහිස දක්‌වා) සෙ. මි. 80 - 100 දක්‌වාය. පැටවුන් ලිංගිකව පරිණත වීමට ගත කරන කාලය වසර 8- 13 දක්‌වා කාලයක්‌ විය හැකියි. පරිණත වු ඇතින්නියක්‌ සෑම වසර 4 - 6 කට වරක්‌ ගැබක්‌ දරයි. මොවුනගේ සාමාන්‍ය ආයු කාලය වසර 60 - 70 ක්‌ අතර වේ. ජීවිත කාලය තුළ මෙම ඇතින්නක්‌ සාමාන්‍යනේ හත්වතාවක්‌ පැටවුන් බිහි කරයි. මොවුන්ගේ ආහාර සඳහා දිනකට කි. ග්‍රෑ. 60 - 110 ක්‌ අතර ආහාර ප්‍රමාණයක්‌ අවශ්‍ය වේ. ප්‍රධානම ආහාර ශාක පත්‍ර හා පලතුරුය. තෘණ වර්ග හා මුල් වර්ගද කෑමට ප්‍රියතාවක්‌ දක්‌වති. වැඩුණු අප්‍රිකානු වන ඇතකුගේ සාමාන්‍ය බර කි. ග්‍රෑ. 4500 ක්‌ පමණ වේ. මොවුන්ගේ ගැහැණු සතුන්ගේ සාමාන්‍ය බර කි. ග්‍රෑ. 3000 ක්‌ පමණ වේ. අප්‍රිකානු පඳුරු ඇතුන්ට වඩා කුඩාවට කන් පිහිටයි. ඇතාට මෙන්ම ඇතින්නට ද දළ පිහිටයි. මෙම දළ Rජු දිගු ඒවාය.

අප්‍රිකානු පඳුරුඇතා African Bush Elephant

ගොඩබිම වෙසන විශාලම ක්‍ෂිරපායි සත්වයා අලියා හෝ ඇතා ලෙස පොදුවේ අප හැඳින් වුවද එය වඩාත් නිවැරදිව ප්‍රකාශ කරන්නේ නම් ගොඩබිම වෙසෙන විශාලතම ක්‌ෂීරපායි සත්ත්වයා වන්නේ අප්‍රිකානු පඳුරු ඇතාය. මොවුන්ගේ සොඬයේ කෙළවර සිට වල්ගය කෙළවර දක්‌වා මුළු දිග මීටර් 7 - 8.8 දක්‌වා පමණ වේ. මොවුන්ගේ කන් අති විශාලය. කනක උස සාමාන්‍යනේ මීටර් 1.5 - 2 ක්‌ පමණ වේ. වැඩුණු අප්‍රිකානු පඳුරුඇතකු හෝ ඇතින්නක ගේ උස මීටර 4 ක්‌ පමණ වේ. මෙවැනි වැඩුණු සතකුගේ බර කි. ග්‍රෑ 6500 - 7000 ක්‌ පමණ වේ. මෙම වර්ගයේ ද ගැහැනු සතුන්ට වඩා පිරිමි සතුන් ශරීර ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ. මොවුන්ගේ හොඬයේ කෙළවර ඇඟිලි දෙකක්‌ පිහිටයි. සොඬයේ බර පමණක්‌ කි. ග්‍රෑ. 150 - 200 අතර වේ. කොපුල්වලත් වැලමිට හා දණහිස්‌වලත් වල්ගය කෙළවරත් රෝම පිහිටයි. සම ලා අළු පැහැතිය. සම වැඩි වශයෙන් රතු දුඹුරු පැහැතිව දක්‌නට ලැබේ. ඊට හේතුව නිතරම මඩ හා දූවිලි නෑමට මොවුන් දක්‌වන විශේෂ ප්‍රියතාවයයි. මෙම උප විශේෂයේ පිරිමි ඇතකුගේ හිස ගෝලාකාර වන අතර ගැහැණු ඇතින්නකගේ හිස මදක්‌ ගෝලාකාර හැඩයක්‌ ගනී.

ගැහැනු සතුන්ට වඩා විශාල සහ බර දළ යුවළක්‌ දරන්නේ පිරිමි සතුන්ය. වන ආශ්‍රිතව මෙන්ම එළිමහන් තණබිම්වල වාසයට වඩා කැමැත්තක්‌ දක්‌වති. පඳුරු සහිත ශුෂ්ක සවානා වනාන්තරවල මෙන්ම කාන්තාර ආශ්‍රිතව ද හිම මිදෙන කඳුකරය ආශ්‍රිතව ද මොවුන් ව්‍යාප්ත වී සිටී. අප්‍රිකානු පඳුරු ඇතින්නකගේ ගැබ් කාලය මාස 18- 22 අතර වේ. වරකට එක්‌ පැටවකු ප්‍රසූත කරන අතර කලාතුරකින් නිවුන් පැටවුන් බිහිකරයි. අලුත උපන් පැටවකුගේ බර කි. ග්‍රෑ. 75 - 115 ත් අතර වේ. පැටවකුගේ උස (උරහිස සිට පතුල දක්‌වා) සෙ. මි. 100 ක්‌ පමණ වේ. පැටවකු ලිංගිකව පරිණත වීටම ගතකරන කාල සීමාව වසර 8 - 13 ත් අතර කාලයකි. ලිංගිකව පිරිමි හා ගැහැනු සතුන් එකවර හඳුනාගැනීම මදක්‌ අපහසුය. හේතුව වන්නේ ලිංගේන්ද්‍රියේ පිහිටීම වල්ගය පිටුපස මෙන්ම පසු පාද අතර වශයෙන් විෂම වීමයි. මෙම ඇතින්නක්‌ සෑම වසර 4 - 6 කට වරක්‌ පැටවකු බිහිකරයි. මෙම වර්ගයේ ඇතකු හෝ ඇතිනිනියකගේ සාමාන්‍ය ආයු කාලය වසර 60 - 75 අතර වන අතර මෙම ඇතින්නක්‌ ජීවිත කාලය තුළ හත්a වරක්‌ පැටවුන් බිහි කරයි. දිනකට අවශ්‍ය වන අහාර ප්‍රමාණය කි. ග්‍රෑ. 100 - 150 අතරය. දිනකට පරිභෝජනය කරන ජල ප්‍රමාණය ලීටර් 80 - 150 දක්‌වා වේ.

අප්‍රිකානු වනඇතුන් මෙන්ම තැනින් තැනින් කෑමට (ලෑටි ගෑම) වැඩි ප්‍රියතාවක්‌ දක්‌වති. ඇකේසියා කොළ, පඳුරු ශාක, පලතුරු හා තෘණ වර්ග ආහාර ලෙස ගනිති. මීළඟට ආසියාතික ඇතුන්ගේ උප විශේෂ පිළිබඳ තොරතුරු විමසා බලමු.

ශ්‍රී ලංකා ආසියාතික ඇතා Elephas Maximus Maximus

ශ්‍රී ලංකා ආසියාතික ඇතාගේ සොඬයේ කෙළවර සිට වල්ගය තෙක්‌ දිග මීටර් 6- 8 දක්‌වා වේ. සොඬයේ සිට වලිගය කෙළරව තෙක්‌ විශාල ආරුක්‌කුවක්‌ සේ මනා ප්‍රියමනාප හැඩයකින් ආසියාතික ඇතුන්ගේ සිරුරේ බාහිර පෙනුම සකස්‌ වී ඇත. පඳුරු අප්‍රිකානු ඇතුන්ගේ තරම් විශාල නොවන එහෙත් අප්‍රිකානු වන ඇතුන්ගේ තරම් කුඩා නොවන අතරමැදි ප්‍රමාණයකින් ශ්‍රී ලංකා අලි ඇතුන්ගේ කන් පිහිටා තිබීමද කැපී පෙනෙයි. එම කන් දිගැටි ද නොවන රවුම් ද නොවන අතර සැබෑවටම කුල්ලක හැඩයකින් යුතු වේ. සොඬ කෙළවර පිහිටා ඇත්තේ එක්‌ ඇඟිල්ලකි. වැඩුණු සතුකුගේ සොඬයේ බර කි. ග්‍රෑ. 125- 200 අතර වේ. අප්‍රිකානු ඇතුන්ට වඩා පොදුවේ ආසියානු ඇතුන්ගේ ශරීරයේ ලෝම පිහිටීම අධිකය. එයිනුත් හිස මුදුනේ හෝ පසුපස පෙදෙස්‌ වන ලෝම වැඩි වශයෙන් දක්‌නට ලැබේ. තද අළු පැහැයෙන් යුක්‌ත ශරීරයේ පැහැදිලි වෙනස්‌කම්වලට බදුන් වන්නේ නිතරම දූවිලි හා මඩ නාගන්නා බැවිනි. සොඬයේ, කන්වල, මුහුණේ, උදරයේ, බොහෝ විට "වර්ණලප" මතු වී පෙනෙන අතර ඇතින්නට වඩා ඇතුන්ගේ හිස ප්‍රමාණයෙන් විශාලය එමෙන්ම පැහැදිලි ලෙස හිස දෙකට බෙදී පවතින්නාක්‌ මෙන් දිස්‌වේ. ශ්‍රී ලංකා ඇතුන්ගේ දළ මහතින් හා දිගින් වැඩිය. හොඳින් වැඩුණු ශ්‍රී ලංකා ඇතකු උසින් මීටර් 3.5 ක්‌ පමණ වේ. එවන් ඇතකුගේ බර කිලෝ ග්‍රෑම් 5500 ක්‌ පමණ වේ. සාමාන්‍යයෙන් ඇතින්නියන්ට වඩා ඇතුන් ශරීර ප්‍රමාණයෙන් විශාලය.

වනාන්තර ආශ්‍රිතව මෙන්ම විවෘත තණ පිටි වලද ජීවත් වන ආසියාතික අලි ඇතුන් වැව් ඉවුරු හා තෙත් බිම් ආශ්‍රිතවද නිතර සැරිසරයි. වියළි වනාන්තරවල වාසයට වඩා කැමැත්තක්‌ දක්‌වයි.

ඇතින්නකගේ ගැබ් කාලය මාස 18 - 22 අතර වේ. වරකට එක්‌ පැටවකු බැගින් බිහිකරයි. කලාතුරකින් පැටව් තිදෙනකු බිහිකරන අවස්‌ථා ද ඇත. පැටවකු ලිංගිකව පරිණත වීටම ගතවන කාලය වසර 8 - 13 අතර කාලයකි. ආයු කාලය වසර 60 - 70 වන අතර ජීවිත කාලය තුළ එක වරක්‌ පැටවුන් බිහිකරයි. ආහාර කි. ග්‍රෑ. 75 - 150 අතර ප්‍රමාණයක්‌ මොවුන්ට දිනකට අවශ්‍ය වේ. ජලය ලීටර් 80 - 150 ත් අතර ප්‍රමාණයක්‌ දෛනික ව පානය කරයි. තෘණ උලා කෑමෙන් (ලෑටි ගෑම) ප්‍රධාන වශයෙන් ආහාර අවශ්‍යතාව සපුරාගනී. යුෂ බහුල ශාක පත්‍ර හා පලතුරු අනුභවයට වඩාත් ප්‍රිය කරයි. ශ්‍රී ලංකා අතෙකුගේ සොඬය මුල ඇතින්නකට වඩා මදක්‌ පළල්ව තිබීම විශේෂත්වයකි.

ආසියාතික ඉන්දු මලයානු ඇතා. Elephas Maximus Indicus

ඉන්දියාව ඉන්දුනීසියාව හා මලයාසියාව වැනි ආසියාතික රටවල් කීපයක ජීවත් වන මෙම උප ඇත් විශේෂය සමහර කරුණු අතින් ආසියාතික ශ්‍රී ලංකා ඇතුන්ගේ ගති ලක්‍ෂණවලට සමානකම් දක්‌වයි. ශරීරයේ පැහැය ලා අළු පැහැයට හුරු මොවුන්ගේ කන්වල ඇස්‌ වටා හා සොඬයේ වර්ණ ලප දැකිය හැකිය. ඉන්දු මලයානු ඇතුන්ගේ ශරීරයේ පාදවල සිට උරහිස දක්‌වා සාමාන්‍ය උස මීටර් 3 1/2 ක්‌ පමණ වේ. වැඩුණු ඇතෙකුගේ බර කි. ග්‍රෑ. 5000 ක්‌ පමණ වේ. වැඩුණු ඇතින්නියකගේ බර කි. ග්‍රෑ. 4500 ක්‌ පමණ වේ. එකම වයසේ පසු වුවද පිරිමි සතුන්ගේ ශරීර ගැහැණු සතුන්ගේ ශරීරයට වඩා විශාලය එම උප විශේෂය ඉන්දියාවේ බටහිර ප්‍රදේශවල සිට ඉන්දුනීසියාවේ බටහිර ප්‍රදේශ දක්‌වා පැතිරී අතර මැදි තෘණ භූමි මෙන්ම වනාන්තර වලද ජීවත් වෙති. මුහුදු මට්‌ටමේ සිට මීටර් 2000 ඉක්‌ම වූ උස්‌ බිම්වල වාසයට මොවුන් ප්‍රිය නොවෙති.

ආසියාතික ඇතින්නකට මෙන්ම මොවුන්ගේ ද ගැබ් කාලය මාස 18 - 22 කි. කලාතුරකින් නිවුන් පැටවුන් බිහිකරයි. අලුත උපන් පැටවකු කි. ග්‍රෑ. 75 - 110 දක්‌වා බරකින් යුතු අතර උස සෙ. මි. 100 ක්‌ පමණ වේ. පැටවකු පරිණත වීමට වසර 8- 13 කාලයක්‌ ගතවේ. මෙම ඇතින්නක්‌ සෑම වසර 4- 6 කට වරක්‌ පැටවකු බිහිsකිරීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයයි. ආයු කාලය වසර 60-70 පමණ වේ. දිනකට අවම වශයෙන් ආහාර කි. ග්‍රෑ. 75 ක්‌ අවශ්‍ය වේ. එහි උපරිමය කි. ග්‍රෑ. 150 කි. දිනකට අවශ්‍ය ජලය ප්‍රමාණය ලීටර් 80 -= 150 පමණ වේ. ගස්‌වල අතු සමහර ගස්‌වල කඳන් පොතු මෙන්ම පලතුරු හා තෘණ වර්ග ද ආහාර ලෙස ගනිති.

සුමාත්‍රානු ඇතා Elephas Maximus Sumatranus

ශ්‍රී ලංකා ආසියාතික ඇතුන්ට හා ඉන්දු මලයානු ඇතුන්ට වඩා ශරීර ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වන මෙම උප විශේෂය හඳුනා ගැනීමට පහසුම ලක්‍ෂණ තුනකි. උසින් අඩු බව, පැහැයෙන් අඩු බව හා ශරීර ප්‍රමාණයට සාපේක්‍ෂව විශාල කන් පිහිටීම. එම ලක්‍ෂණ තුනයි. වැඩුණු ඇතකුගේ උස මීටර් 3.2 ක්‌ පමණ වන අතර බරින් කි. ග්‍රෑ. 4000 ක්‌ පමණ වේ. එමෙන්ම අනෙක්‌ උප විශේෂ මෙන්ම පිරිමි සතුන්ට වඩා ගැහැණු සතුන්ගේ ශරීර ප්‍රමාණය කුඩාය. මෙම ඇතින්නකගේ ද ගැබ් කාලය මාස 18 - 22 කි. කලාතුරකින් නිවුන් පැටවුන් ද ඉතා කලාතුරකින් පැටවුන් තිදෙනක්‌ උපදින අවස්‌ථා ද තිබේ. අලුතෙන් බිහිකල පැටවකුගේ අවම බර කි. ග්‍රෑ 75 ඉක්‌මවයි. අලුත් උපන් පැටවකුගේ උස සෙ. මි. 70 - 100 ත් අතර වේ. මොවුන් ද වසර 60 - 70 අතර කාලයක්‌ ආයුෂ දරණ අතර ඒ අතර වසර 4 - 6 දක්‌වා කාලයක්‌ තුළ ගැබක්‌ දරයි. අවශ්‍ය ආහාර හා ජලය ප්‍රමාණය අනෙකුත් ආසියාතික උපවිශේෂ දෙකට සමානය. ආහාර වර්ග ද පොදුය.

රඹුක්‌කන - කීර්ති එස්‌. කුමාර

 
Powered By -


සීමාසහිත උපාලි පුවත්පත් සමාගම
අංක 223, බ්ලූමැන්ඩල් පාර, කොළඹ 13, ශ්‍රී ලංකාව.